Nederland heeft op dit moment last van een uitzonderlijk hete hittegolf. Ook in het plankton zijn gevolgen van de hittegolf te zien. Het snel warmer wordende water creëert gunstige omstandigheden voor bloeien van veel soorten plankton waarbij binnen korte tijd enorm hoge dichtheden plankton kunnen ontwikkelen. Deze bloeien kunnen zo groot zijn dat ze vanuit de ruimte met satellieten te zien zijn.
Op zee is een bekende soort plankton die bloeien vormt de zeevonk Noctiluca scintillans. Zeevonk behoort tot de dinoflagellaten; eencellige organismen met zowel soorten die net als algen energie halen uit zonlicht (fotosynthese) als soorten die andere organismen eten, of een combinatie daarvan. Onze zeevonk eet andere organismen zoals diatomeeën en klein zoöplankton, die ze met hun tentakel kunnen verzamelen en in hun cel kunnen opnemen. Als je zeevonk onder de microscoop bekijkt kan je vaak opgegeten plankton zien zitten (figuur 2). Hier heb je niet zo’n sterke vergroting voor nodig want zeevonk cellen kunnen erg groot worden, tot wel meer dan een millimeter!
Onder gunstige omstandigheden kan zeevonk zich erg snel vermenigvuldigen, en door ander plankton op te eten kunnen ze een grote impact hebben op de samenstelling van het plankton.
Bij rustig weer kan zeevonk aan het wateroppervlak gaan drijven en daar drijflagen vormen, die je vanaf schepen of in havens kan zien als een rood-bruinige of roze laag (figuur 3). Bloeien van zeevonk kunnen dusdanig groot zijn dat ze, bij rustig weer, zichtbaar zijn vanuit de ruimte. Zo ook de afgelopen dagen.
De bloeien van zeevonk kunnen zo omvangrijk zijn dat ze te zien zijn op satellietbeelden. Op satellietbeelden van dinsdag 23 juni waren uitgebreide bloeien van zeevonk te zien voor de Hollandse kust (figuur 4 en 5) tussen de daar algemeen aanwezige windparken. In deze uitzonderlijk rustige omstandigheden met weinig wind waren de windparken duidelijk te zien. Windmolens veroorzaken bovenwinds en bovenstrooms verstoringen in lucht- en waterstromen, wat op deze foto’s ook duidelijk is te zien. Bijzonder op deze foto’s is dat de bloeien van zeevonk lijken te worden beinvloed door de verstoringen in het kielzog van de windmolens.
Met rustig zomerweer is de kans ook erg groot om een bijzondere eigenschap van zeevonk te kunnen zien, namelijk dat ze licht kunnen geven! Bij verstoring kunnen zeevonkcellen een lichtflitsje afgeven wat veroorzaakt wordt door een reactie tussen het pigment luciferine en het enzym luciferase. In het water of in poeltjes op het strand is dan een prachtige blauwe gloed te zien, zoals op onderstaande foto. Een prachtig schouwspel, dus mocht je kans hebben de komende dagen ga na zonsondergang naar het strand!
Geef een reactie